GERZE ŞEHİT DR. SENA SAKİN DEVLET HASTANESİ

Sağlık çalışanlarımızın güvenli ortamlarda ve yüksek motivasyonla çalışmasının sağlanması, Sağlıkta Dönüşüm Programımızın temel hedeflerindendir. Bakanlığımızca bu çerçevede, sağlık çalışanlarının güvenliğine yönelik aşağıdaki düzenlemeler yapılarak kurumlarımız talimatlandırılmıştır.

Tüm sağlık kurumlarında, hizmet alanlar ve sağlık çalışanları için güvenli bir ortam sağlanması amacıyla yayımlanan yönetmelik doğrultusunda:

• Çalışan güvenliği komitesinin kurulması
• Çalışan güvenliği programının hazırlanması
• Çalışanlara yönelik sağlık taramalarının yapılması
• Çalışanların kişisel koruyucu önlemleri almasının sağlanması
• Çalışanlara yönelik şiddetin önlenmesi için düzenleme yapılması
• Enfeksiyonların kontrolü ve önlenmesine yönelik program hazırlanması
• Beyaz kod uygulamasına geçilmesi
• Çalışanlara, çalışan güvenliği konusunda eğitimlerin verilmesi

Kurumlarımızda uygulamaya konulan Hizmet Kalite Standartları kapsamında, çalışma ortamından kaynaklanan risklerin bertaraf edilmesi amacıyla şiddet ve iletişim konularını da kapsayacak şekilde risk değerlendirmesi yapılarak gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir.

“Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ” ile acil servisler başta olmak üzere riskli alanlarda güvenlik tedbirleri artırılarak, genel kolluk ve özel güvenlik personeli ile güvenlik kamerası bulundurulması sağlanmaktadır.

“Emeğe Saygı Şiddete Sıfır Tolerans” kampanyası kapsamında vatandaşı bilgilendirmek ve toplumsal bilinç oluşturmak amacıyla çalışmalar yürütülmekte; ayrıca sağlık çalışanlarına yönelik “hasta ve çalışan güvenliği sempozyumları” düzenlenerek eğitimler verilmektedir.

Kişinin fiziksel ve psikolojik açıdan zarar görmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel olan sözlü veya fiili hareketler olarak tanımlanan şiddet olaylarının önlenmesi amacıyla, mevcut uygulamaların gözden geçirilmesi önem taşımaktadır. Çalışan güvenliğinin sağlanmasında yöneticilerimize büyük görev ve sorumluluk düşmekte olup aşağıdaki talimatlar hassasiyetle uygulanacaktır.

• Beyaz Kod uygulaması, sorumlu başhekim yardımcısı vasıtasıyla yakından takip edilecek ve sistemin etkin şekilde yürümesi sağlanacaktır.
• Görevli müdahale ekiplerinin olay yerine en kısa zamanda ulaşması sağlanacaktır.
• Gerçekleşen olayların analizi yapılarak ilgili sağlık kurumuna özgü tedbirler artırılacaktır.

Hastane ile ağız ve diş sağlığı merkezlerinde, bir başhekim yardımcısının doğrudan takip edeceği “Çalışan Hakları ve Güvenliği Birimleri” kurulacaktır. Bağlı birimlerdeki ilgili iş ve işlemleri yürütmek üzere halk sağlığı müdürlükleri ile il sağlık müdürlüklerinde de bir müdür yardımcısının doğrudan takibinde aynı birimler kurulacaktır.

• Bu birim, tüm sağlık çalışanlarının kolay ulaşabileceği bir yerde olacak; gerekli ekipman (dış hatta açık telefon, faks, internet bağlantılı bilgisayar ve uygun görüşme ortamı) temin edilecektir.
• Birimde tercihen sosyal hizmet uzmanı, psikolog veya halkla ilişkiler uzmanı sekretarya olarak görevlendirilecek ve yeterli sayıda personel bulundurulacaktır.
• Birim, çalışanların talep ve şikâyetlerini kabul edecek, değerlendirerek raporlayacak, gerekli düzeltici/önleyici faaliyetlerin başlatılmasını sağlayarak talep sahibine geri bildirimde bulunacaktır.
• Birim, uygulamaları yakından takip edecek olup aylık olarak başhekimliğe rapor sunacaktır.

• Sağlık kurumları, şiddet bakımından risk değerlendirmelerini yeniden yapacak; riskin yüksek olduğu bölümlerde hizmet süreçleri yeniden gözden geçirilecek ve sağlık çalışanı sayısı yeterli hale getirilecektir. Fiziki alanlar gerekirse yeniden düzenlenecektir.
• Acil servis, yoğun bakım ve ameliyathane gibi şiddet riskinin yüksek olduğu bölümlerin bekleme alanlarında, gerekirse sayıları artırılarak yeterli güvenlik elemanı bulundurulacaktır.
• Hasta mahremiyeti dikkate alınmak şartıyla, tüm alanları gözetleyebilecek şekilde güvenlik kameraları yerleştirilecek ve görüntüler sürekli takip edilecektir. Şüpheli durumlara eğitilmiş özel güvenlik elemanları anında müdahale edecektir.
• İletişim becerileri ve çatışma yönetimi konularında eğitim almış kişiler bekleme alanlarında “sorun çözücü” olarak görevlendirilecektir.
• Fiziki mekânlar 24 saat boyunca yeterli düzeyde aydınlatılacak ve havalandırılacaktır.
• Personel için alternatif çıkış yolları oluşturulacaktır.

• Başta güvenlik görevlileri, 112 ve acil çalışanları olmak üzere çalışanlara; iletişim becerileri, öfke kontrolü ve özellikle öfkeli hasta/hasta yakınıyla iletişim konularında eğitim verilecektir.
• Sağlık çalışanlarına, şiddet davranışına karşı tedbir alma eğitimleri verilecektir.

• Hasta ve hasta yakınlarının nereye müracaat edeceği, hangi işlem ve tedavinin yapılacağı, tetkik/tahlillerin nerede yapılacağı, bekleme süreleri gibi konularda bilgilendirme süreçleri gözden geçirilerek eksiklikler tamamlanacak; “hasta bilgilendirme alanları” güçlendirilecektir.
• Vatandaş, şiddete uğrayan sağlık personelinin hizmet vermekten çekilme hakkının bulunduğu ve bu durumda hizmet alma sürecinin aksayabileceği konusunda bilgilendirilecektir.
• Vatandaş, sağlık çalışanına yönelik şiddet uygulayanların mutlaka yargılanacağı ve cezalandırılacağı konusunda (pano/afiş/broşür gibi vasıtalarla) bilgilendirilecektir.

Sağlık çalışanları, sağlık hizmeti sunumu esnasında şiddete uğramaları halinde, acil verilmesi gereken hizmetler hariç olmak üzere hizmetten çekilme talebinde bulunabilir.

• Hizmetten çekilme talebi, kurum tarafından belirlenen yöneticiye sözlü veya yazılı olarak bildirilecektir.
• Bildirim üzerine yetkili yönetici, olayı derhal değerlendirerek talebin uygun olup olmadığına gecikmeksizin karar verecektir.
• Talep uygun bulunduğunda, hastanın sağlık hizmeti almasına ve tedavisinin devamına yönelik tedbirler güvenlik tedbirleriyle birlikte alınacak; gerekirse hastanın hizmet alabileceği başka bir sağlık kurumuna sevki ve hizmet alımı sağlanacak, tedavinin aksatılmamasına özen gösterilecektir.

Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarını takip etmek üzere “Bakanlık Beyaz Kod Birimi” kurulmuştur.

• Kamu ve özel tüm sağlık kurum ve kuruluşlarında gerçekleşen şiddet olayları, yöneticiler tarafından derhal 113'e bildirilecek; eş zamanlı olarak kurumun hukuk birimine ve adli mercilere intikal ettirilecektir. Kamu görevlilerine karşı işlenen şiddet olaylarının takibi şikâyete bağlı olmadığından, yöneticiler olayı mutlaka adli mercilere intikal ettirecektir.
• Şiddete uğrayan sağlık çalışanı tarafından da 113'e doğrudan bildirim yapılabilecektir.
• Yöneticiler, www.beyazkod.saglik.gov.tr adresindeki “Beyaz Kod Bildirim Formu”nu dolduracaktır.
• Bakanlık Beyaz Kod Birimi; yöneticilere ve/veya ilgili personele hukuki süreçle ilgili rehberlik yapacak, olayın adli makamlara intikal ettirilip ettirilmediğini araştıracak, ettirilmemişse derhal bildirecektir.
• Hukuk birimleri, mağdur personele veya vefatı halinde kanuni mirasçılarına avukat yardımı isteyip istemediğini soracak; talep halinde ilgili yönetmelik çerçevesinde hukuki yardım yapılacaktır.

• “Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına Dair Yönetmelik”in 7. ve 8. maddeleri, Hastane Hizmet Kalite Standartları çerçevesinde daha etkili şekilde uygulanmaya devam edilecektir.
• İl sağlık müdürü, konuyla doğrudan sorumlu bir sağlık müdür yardımcısı ile birlikte kurumlarda çalışan güvenliği uygulamalarını ve alınan tedbirleri aylık periyotlarla izleyecek ve Bakanlığa rapor edecektir.
• SABİM'e yapılan sağlık çalışanları hakkındaki şikâyetler, başvuruların ancak %4'ünü oluşturmaktadır. Genel ve soyut nitelikte olan, şikâyet sahibinin adı ve adresi belli olmayan veya personelin kusuru bulunmadığı açıkça görülen ihbar ve şikâyetler değerlendirmeye alınmayacaktır.

Genelgenin ilinizde bulunan tüm kamu, üniversite ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarına duyurulması ve uygulanmasının temini; ayrıca Bakanlığımızca çalışan güvenliğine ilişkin yapılacak yeni düzenlemelerin titizlikle takibi önemle rica olunur.

Bilgilerinize saygı ile sunulur.